Strona główna

Św. Stanisław

Stanisław urodził się we wsi Szczepanów ok roku 1030. Uczył się w szkole katedralnej w Krakowie. Następnie kształcił się w zakresie teologii w Liege w Belgii. Założył Rocznik Krakowski, czyli kronikę, w której opisywał najważniejsze wydarzenia diecezji krakowskiej. W roku 1071 został konsekrowany na biskupa krakowskiego. Troszczył się o wdowy, sieroty i ubogich.
Pewna legenda mówi, że Stanisłąw, dla biskupstwa nabył wieś Piotrawin. Wygrał przed sądem książęcym, spór o tę wieś ze spadkobiercami jej zmarłego właściciela. Dla uwiarygodnienia testamentu przed sądem wskrzesił zmarłego właściciela wsi, rycerza Piotrowina, aby ten poświadczył prawdziwość słów biskupa. Wobec tak niezwykłego świadectwa król wydał wyrok korzystny dla biskupa. Rycerz Piotr zapytany, czy chciałby przez kilka lat cieszyć się życiem, odpowiedział, że woli wrócić do grobu, gdyż niebawem czeka go koniec mąk czyśćcowych.
Największą zasługą Stanisława było, że dzięki poparciu króla Bolesława Śmiałego, który go protegował na stolicę krakowską, udał się do papieża Grzegorza VII wyjednać wskrzeszenie metropolii gnieźnieńskiej. W ten sposób definitywnie ustały pretensje metropolii magdeburskiej do zwierzchnictwa nad diecezjami polskimi.
Zgodnie z prawem kanonicznym, za niewłaściwe postępowanie wobec poddanych i za publiczne powodowanie zgorszenia, bp Stanisław rzucił klątwę na Bolesława Śmiałego. Biskup wezwany przed sąd królewski nie stawił się, gdyż nie pozwalało mu na to prawo kanoniczne, i został przez króla bezprawnie skazany na śmierć. Autorytet Stanisława był w Polsce ogromny, gdyż nawet najbliżsi stronnicy króla Bolesława nie mieli odwagi zamordować biskupa. Według „Kroniki polskiej” Wincentego Kadłubka, 11 kwietnia 1079 r, król i trzech dworzan wtargnęli do kościoła na Skałce, gdy biskup odprawiał Mszę św. Bolesław Śmiały zabił biskupa uderzeniem miecza w tył głowy, a następnie poćwiartował jego ciało.
Jan Długosz w „Żywocie św. Stanisława” opisuje cuda, jakie zdarzyły się po śmierci Biskupa Męczennika. Najpierw na miejsce zbrodni nadleciały cztery orły wyjątkowej wielkości, które zaczęły odpędzać zgłodniałe zwierzęta od poćwiartowanego ciała. A gdy po trzech dniach, wbrew królewskiemu zakazowi, kapłani i wierni Kościoła krakowskiego przyszli zebrać rozrzucone szczątki, aby urządzić Biskupowi godny pochówek, zastali ciało cudownie zrośnięte, nawet bez śladu ran.
Biskup Męczennik Stanisław ze Szczepanowa stał się symbolem jedności narodowej. Został kanonizowany 17 września 1253 r. w Asyżu przez papieża Innocentego IV. Każdego roku w Krakowie w niedzielę po 8 maja odbywa się z udziałem Episkopatu Polski i wiernych z całej Polski uroczysta procesja z relikwiami św. Stanisława ze Skałki na Wawel i z Wawelu na Skałkę.
W ikonografii św. Stanisław przedstawiany jest w stroju pontyfikalnym z pastorałem. Jego atrybutami są: miecz, palma męczeńska, u stóp wskrzeszony Piotrowin. Bywa ukazywany z orłem – godłem Polski.